Het Sociaal Vervoer van de toekomst: hoe ziet dat eruit?
Zeven kunstenaars verbeelden dromen én nachtmerries

De Gemeente Amsterdam werkt aan een toekomstvisie voor het thema Sociaal Vervoer en werkt hiervoor met allerei verschillende methodieken, waaronder Speculative Design.

Speculative Design poogt de wereld van de toekomst de visualiseren, zodat wij er over na kunnen denken, er iets bij kunnen voelen, veel vragen kunnen stellen en ons zo geïnformeerd en doorvoeld kunnen voorbereiden. Zeven kunstenaars en digital artists hebben het projectteam Sociaal Vervoer van de Gemeente Amsterdam geholpen met het verbeelden van hun visie op vier scenario’s zoals opgesteld door het Planbureau voor de Leefomgeving. Via dit online kanaal kun je hun werk bekijken en lezen hoe deze werken tot stand zijn gekomen. Je kunt de werken hieronder bekijken, of op de knop hieronder om een overzicht te zien.

We willen graag uw reactie op de werken horen. Klik hiervoor onder het kunstwerk op ‘Laat hier een reactie achter’ en scroll naar beneden om een reactie te delen.

To Huidekoper – (geen titel)

Het is 2049. Ik zit thuis. Kijk voor me uit. Denk aan het leven achter de deuren. Snel. Flitsend. Online. Hemelsbreed zo dichtbij, gevoelsmatig zo ver weg. Een onschuldige drempel die de kloof tussen hierbinnen en de maatschappij ondraaglijk groot maakt. Technologie neemt het voortouw. Liefde moet ik van een robot ontvangen. Of via een VR-bril. Digitale verbinding, fysieke vereenzaming.

Mensen bekommeren zich niet om mij. Mijn mobiliteitsbeperking is een last. Om gebruik te maken van het OV ben ik afhankelijk van vriendelijke, behulpzame mensen. Dus ik moet vrolijk kijken. Recht mijn rug en zet mijn beste glimlach op. Van binnen huil ik soms. Maar dat mag niemand zien, anders helpen ze me niet.

Denk dat ik toch maar weer thuisblijf vandaag.

To Huidekoper – (geen titel) 2

Deze collage laat absurde beelden zien. Een baby of pop met een VR- bril. De eerste levensbehoefte van een mens, en dat zie je nog zo mooi, ongeremd bij een baby, zijn fysieke sensaties. Elkaar vastpakken, voelen, ruiken, proeven. Wanneer je een fysieke beperking hebt, is deze behoefte misschien nog wel groter. Omdat eenzaamheid op de loer ligt en sociaal vervoer, je eigen mobiliteit, een enorme uitdaging is.

Anahí Clemens – Robomedics

Een man staat bij een stoplicht. Hij heeft robotbenen. Zijn eigen benen heeft hij niet meer. Niemand hoeft in de toekomst nog een rolstoel te gebruiken. Terwijl hij staat te wachten rent een kind achter zijn ballon aan de straat op, maar er komt een auto aan! De man wilt rennen om het kind te pakken maar hij kan niet bewegen; de robotbenen zijn gesynchroniseerd met het voetgangersstoplicht, zodat je niet door rood kan lopen. Verzekeringsmaatschappijen hebben samen met farmaceutische bedrijven en de overheid afgesproken dat men beperkt moet worden in “stomme dingen doen”. Soms programmeren ze zelfs waar je heen moet. De man heeft geen keuze dan naar het ongeluk te kijken en volledig machteloos te zijn. De ballon stijgt op

.

Yvette Glasius – Groenstad

Amsterdam, 2040.

Opwarming van de aarde is verleden tijd. Iedereen leeft bewuster en woont daardoor zoveel mogelijk in de buurt van waar ze werken en leven. Hierdoor is de stad veranderd in een oase van groen en bomen en bewegen mensen zich vooral zo groen mogelijk te voet of op de fiets in het rond. Hiernaast heeft iedere bewoner “Mileupunten” gekregen. Pak je de auto of de trein? Dat kost je punten. Heb je niet genoeg punten? Helaas, dan kan je niet mee totdat je genoeg punten hebt gespaard of gekregen. Zo leeft iedere bewoner bewust en verantwoord voor het milieu en zijn omgeving.

Helaas is dit systeem niet voor iedereen weggelegd. Er zijn namelijk mensen die vanwege een beperking niet zo mobiel zijn en hierdoor afhankelijker zijn van vervuilend vervoer. Hoe zit het met deze mensen? Vallen ze hierdoor buiten de samenleving? Krijgen zij meer punten of zijn ze ervan vrijgesteld?

Catherina Iosifidis – Onbeperkt Beperkt

In deze korte film neem ik de kijker mee naar het jaar 2049, waar we in Nederland leven met het planeetpuntensysteem. Iedere Nederlandse burger, ongeacht zijn of haar inkomen, krijgt per kwartaal een even aantal planeetpunten om te besteden aan producten, vervoersmiddelen enzovoort. Milieuvriendelijke, lokale en duurzame producten kosten minder planeetpunten dan vervuilende en schadelijke producten. Mensen gaan liever fietsen en rijden niet meer in benzine auto’s. Dit systeem lijkt het klimaatprobleem op de wereld te hebben verholpen. Toch maakt het systeem een onderscheid tussen de mensen met een zwaar en minder zwaar bestaan. Mensen met een lichamelijke beperking hoeven minder punten in te leveren als ze gebruik willen maken van vervoer.

Bren Zonneveld – LEAV

In Bubbelstad leven de mensen langs elkaar. Zij hebben ieder een eigen levensstijl en leven daarom in zogeheten ‘bubbels’. Dit is ook terug te zien op de illustratie, waar mensen van verschillende bubbels in de metro zitten. De man in de rolstoel heeft hulp nodig met het desinfecteren van zijn handen. De man in de rolstoel vindt hygiëne belangrijk; Hij heeft het corona virus meegemaakt, 30 jaar geleden. De persoon aan wie de man in de rolstoel om hulp vraagt schenkt echter geen aandacht aan hem. Hij zit in zijn eigen wereld, en wil niks met anderen te maken hebben. Ook de lezende vrouw lijkt weinig aandacht te schenken aan wat er om haar heen gebeurt. De twee stappen uit en de man in de rolstoel is alleen, zonder hulp.

De man in rolstoel weet niet wat hij nu moet doen. Gelukkig komt er een conducteur aan, die de man helpt. Ze drukt op een knopje waardoor de desinfectiepaal omlaaggaat. Hierdoor kunnen kleinere kinderen of mensen die in een rolstoel zitten ook gebruik maken van de desinfectiepaal. Dit wist de man in de rolstoel niet. De technologie van tegenwoordig, denkt hij.

Welkom in Beursplein. In Beursplein draait het vooral om geld en macht. Er is een groot contrast tussen arm en rijk. Zo is rijkdom vooral terug te zien in het centrum van Beursplein, en is er meer armoede te zien in de buitenwijken. Het openbaar vervoer speelt een grote rol in Beursplein, evenals hygiëne. Dit is een probleem in de buitenwijken. Mensen worden hier snel ziek. De desinfectiepaal die te zien is in de illustratie is een luxeproduct en is vooral te vinden in de welvarendere delen van Beursplein. Veel mensen gebruiken deze desinfectiepaal dan ook om ziekteverspreiding te beperken. Maar weten zij wel dat deze bus zojuist door een krottenwijk is gereden, waar geen desinfectiepalen staan?

Een oud vrouwtje met een zwakke weerstand probeert haar handen te desinfecteren voordat ze de bus in gaat. Het is vechten om je plekje in Beursplein, zo ook bij de desinfectiepaal. Iedereen kruipt voor en om de bus niet te missen, besluit ze toch maar om haar handen niet te desinfecteren. Aangezien de bus ook door de krottenwijken rijdt, komt ze in aanraking met een ziek persoon in de bus. Ze wordt zelf ook erg ziek vanwege haar verzwakte weerstand. 

Het is winter in Groenrijk. In Groenrijk streeft de overheid naar een groene circulaire samenleving. Dit reguleert de overheid door middel van de invoering van planeetpunten. Milieuvervuilende producten en diensten kosten veel planeetpunten, terwijl milieuvriendelijkere producten en diensten minder planeetpunten kosten. Hygiëne speelt een belangrijk rol in Groenrijk. Zo kan je punten verdienen door je handen te desinfecteren voordat je gebruik maakt van het openbaar vervoer. De man rechtsboven in de illustratie heeft zijn handen zojuist gedesinfecteerd. De vrouw linksonder is bezig met het desinfecteren van haar handen.

Een blinde man wil graag zijn handen desinfecteren. Hij wil immers planeetpunten verdienen. Met zijn stok zoekt hij naar een desinfectans machine. De machine is echter verplaatst door het plaatsen van extra groen, waardoor de machine op een andere plek staat, veel te dicht bij het spoor. De blinde man glijdt uit over de gladde rand van het perron en belandt op het spoor. 

In Eigenwijk draait het om de eigen buurt, wijk of gemeenschap waar men in leeft. De wijken leven ieder met hun eigen regels, normen en waarden. Hier valt het openbaar vervoer ook onder. Om een epidemie te voorkomen, staan er desinfectiepalen bij de in- en uitgang van iedere wijk. Mensen zijn verplicht om hun handen te desinfecteren als zij van wijk naar wijk reizen. Bacteriën en virussen blijven hierdoor heel lokaal, maar steken wel snel de gehele eigen wijk aan. Iedereen staat immers met elkaar in verbinding in Eigenwijk.

Een vrouw besluit om haar kind mee te nemen op bezoek bij haar zus, die in een andere wijk woont. Ze heeft haar handen zojuist gedesinfecteerd; dit is immers verplicht. Het stuur van haar kinderwagen is niet schoon. Ze vraagt bij de ticketbalie om informatie. Wat blijkt: In de desinfectansmachine zitten ook doekjes, waar ze het stuur van de kinderwagen mee kan desinfecteren. Wat een service, denkt ze.

Myrte Legerstee – Amputeway

De Amputeway is de step die techniek en lichaam fuseert. De reclame suggereert vragen over de grens tussen mobiliteit, lichaam en techniek. 

Wanneer is deze grens bereikt?

Op welke manier zorgt de toevoeging van techniek en mobiliteit ervoor dat het lichaam van betekenis veranderd? 

Zou een fysieke beperking in de toekomst niet meer aanwezig zijn, door de aanvullende technieken?

Wolf Maria Mulder – Age of the Amateur

The Age of the Amateur gaat over het heft in eigen hand nemen en als “amateur” een oplossing bedenken. 

Het schetst een beeld van persoonlijk, kleinschalig en groen sociaal vervoer dat gecentreerd zal zijn per wijk. Het gaat van deur tot deur zonder parkeerproblemen. De bakfiets zal elektrisch zijn en er is genoeg ruimte om te zitten, met of zonder hulpmiddelen. 

De waterval is een rustmoment om even op adem te komen, samen met de begeleidende muziek. Het verbeeldt ook de nietigheid en toont ons dat we ons flexibel moeten opstellen want je weet nooit wat er zou kunnen gebeuren.

Alle werken op dit platform blijven zonder uitzondering eigendom van de respectievelijke kunstenaars. Replicatie of publicatie zonder expliciete toestemming van de kunstenaars is ten strengste verboden. Contactgegevens van de kunstenaars kunnen opgehaald worden via de Gemeente Amsterdam.

Dit project is een samenwerking van: